Blog

Egzamin Cambridge First Certificate in English (FCE) to jeden z najpopularniejszych testów językowych na poziomie B2. Część pisemna (Writing) egzaminu obejmuje różne formy wypowiedzi, w tym esej – który jest obowiązkowym zadaniem w części 1. Napisanie skutecznego eseju wymaga nie tylko dobrej znajomości języka, ale również umiejętności logicznego myślenia, organizacji tekstu oraz stosowania odpowiedniego stylu.

Poniższy przewodnik pokaże Ci krok po kroku, jak napisać dobry esej na FCE: ile masz czasu, jak planować tekst, jakie są typy esejów, jakiej struktury się trzymać oraz jakich zwrotów używać.

1. Ile czasu masz na esej?

Część „Writing” egzaminu FCE trwa 1 godzinę i 20 minut (czyli 80 minut). Składa się z dwóch zadań:

• Część 1 – obowiązkowa: esej (zawsze występuje).
• Część 2 – wybór jednego z trzech zadań (może to być np. artykuł, opowiadanie, recenzja lub list).

Masz zatem około 40 minut na każde zadanie. To oznacza, że na napisanie eseju masz nie więcej niż 40 minut, a najlepiej podzielić ten czas następująco:

• 5–10 minut – czytanie polecenia, analizowanie treści i planowanie tekstu,
• 25–30 minut – pisanie eseju,
• 5 minut – sprawdzenie i korekta.

2. Co to jest esej?

Esej na FCE to krótki tekst argumentacyjny, w którym przedstawiasz zrównoważoną opinię na dany temat. W eseju powinieneś:

• zaprezentować minimum dwa argumenty (czasem trzy),
• przedstawić różne punkty widzenia,
• zakończyć esej podsumowaniem lub własną opinią (jeśli jest wymagana),
• pisać w stylu formalnym.

3. Jakie są typy esejów?

Świetnie! Rozwiniemy teraz punkt o typach esejów na FCE. Skupimy się na tym, jakie są różnice między rodzajami esejów, jakie mają struktury, jakich zwrotów warto używać w każdym z nich, oraz pokażę przykładowe polecenia i przykładowe eseje idealne pod egzamin FCE.

Na egzaminie FCE spotkasz przede wszystkim eseje opiniotwórcze, które mają różne odmiany. Mimo że wszystkie te eseje są pisane w formalnym stylu, różnią się strukturą, celem, a także zakresem wypowiedzi.

Opinion Essay – Esej opiniotwórczy

 Cel: Przedstawienie własnej opinii na dany temat i uzasadnienie jej przy pomocy argumentów.

Struktura:

• Wstęp: parafraza tematu + ogólna opinia (opcjonalnie)
• Akapit 1: argument za
• Akapit 2: kolejny argument za
• Akapit 3 (opcjonalnie): argument przeciw lub dodatkowy argument
• Zakończenie: powtórzenie stanowiska + podsumowanie

Zwroty:

• In my opinion, …
• I strongly believe that…
• I am convinced that…
• One reason for this is that…
• What is more / Furthermore / Moreover
• To conclude, …

Przykładowy esej:

Is watching TV really a waste of time?

In today’s world, people spend many hours watching television. While some claim it is a waste of time, I strongly believe that it can be both educational and relaxing.

First of all, TV provides access to a wide variety of information. Educational channels like National Geographic or BBC documentaries help people learn about science, history or nature.

Secondly, it is an excellent way to relax. After a long day at work or school, watching your favourite series or film can help you unwind.

Of course, watching too much TV can be harmful. However, if done in moderation, it has more benefits than disadvantages.

In conclusion, watching TV is not a waste of time. On the contrary, it can be both informative and entertaining if used wisely.

For and Against Essay – Esej za i przeciw

 Cel: Przedstawienie obydwu stron argumentu – za i przeciw – a dopiero na końcu możesz dodać swoją opinię (choć czasem nie jest to wymagane).

Struktura:

• Wstęp: ogólne wprowadzenie do tematu (bez wyrażania opinii!)
• Akapit 1: argumenty za
• Akapit 2: argumenty przeciw
• Zakończenie: podsumowanie / własna opinia (opcjonalnie)

 Zwroty:

Za:

• One advantage of … is that…
• Another benefit is…
• A further point in favour is…

Przeciw:

• On the other hand, …
• However, some people argue that…
• One disadvantage is that…

Zakończenie:

• To sum up, …
• All things considered, …
• Although there are both pros and cons, I believe that…

Przykładowe polecenie:

Many teenagers have a part-time job while they study. What are the advantages and disadvantages of this?

Przykładowy esej:

Should teenagers work part-time?

It is becoming increasingly popular for teenagers to take on part-time jobs while they are still studying. This trend has both positive and negative aspects.

On the one hand, having a job teaches young people responsibility and time management. It also allows them to earn their own money, which can be very motivating.

On the other hand, it may affect their studies. Working long hours can be tiring and reduce the time they have for homework or rest.

All in all, having a part-time job has both advantages and disadvantages. As long as the job does not interfere with education, it can be a valuable experience.

Problem-Solution Essay – Esej problemowy z rozwiązaniami

Cel: Zidentyfikowanie problemu, przedstawienie jego przyczyn oraz zaproponowanie rozwiązań i ich skutków.

Struktura:

• Wstęp: przedstawienie problemu
• Akapit 1: przyczyny problemu
• Akapit 2: możliwe rozwiązania
• Akapit 3 (opcjonalnie): skutki / konsekwencje rozwiązań
• Zakończenie: podsumowanie / wezwanie do działania

Zwroty:

• One major problem is…
• This issue is caused by…
• In order to solve this…
• One possible solution would be to…
• As a result, …
• To conclude, …

Przykładowe polecenie:

Many cities suffer from traffic congestion. What are the causes and what can be done to solve the problem?

 Przykładowy esej:

How to deal with traffic congestion in cities?

Traffic congestion is a major problem in many large cities. Every day, people waste hours stuck in traffic jams, which affects both their health and productivity.

One of the main causes of this issue is the overuse of private cars. Public transport is often unreliable or unavailable, which forces people to drive. Another reason is poor urban planning, which results in narrow roads and few parking spaces.

To solve this problem, cities should invest in better public transport. Buses and trains must be frequent, clean, and affordable. Moreover, governments could encourage cycling by building safe bike lanes.

As a result, fewer people would need to use their cars, which would reduce congestion and improve air quality.

In conclusion, traffic congestion can be tackled if governments make public transport more attractive and promote environmentally friendly alternatives.

Discursive Essay (Ogólna forma)

Czasami termin „discursive essay” jest używany jako ogólna nazwa dla wyżej wymienionych typów. Może zawierać elementy eseju “for and against”, “opinion essay” lub “problem-solving essay”.

Dobre praktyki

• Nie mieszaj stylów – esej to wypowiedź formalna.
• Nie pisz w pierwszej osobie (I think…) jeśli nie jest to potrzebne – lepiej użyj: It seems that, One could argue that…
• Nie zapominaj o spójnikach – płynność tekstu jest bardzo ważna.

4. Struktura eseju

Struktura eseju jest niezwykle ważna, ponieważ pomaga czytelnikowi (czyli egzaminatorowi) zrozumieć Twoje myśli i ocenić Twój poziom języka. Standardowa struktura eseju FCE to:

1. Wstęp (introduction)

• Krótkie wprowadzenie do tematu – parafraza polecenia.
• Możesz zasygnalizować, jakie argumenty poruszysz.
• Nie podawaj jeszcze swojej opinii (chyba że polecenie tego wymaga).

Przykład:

Nowadays, more and more people are choosing to work from home. While this has many advantages, it also brings some challenges.

2. Główna część (main body) – 2–3 akapity

Każdy akapit powinien zawierać jeden główny argument, najlepiej wsparty przykładem lub wyjaśnieniem.

Akapit 1 – pierwszy argument

One of the main benefits of working from home is flexibility. Employees can organise their time more effectively, which often leads to increased productivity.

Akapit 2 – drugi argument (opcjonalnie: przeciwstawny punkt widzenia)

However, working from home can also lead to isolation. Without face-to-face contact with colleagues, some people may feel lonely and disconnected.

Akapit 3 – trzeci argument (jeśli wymagany)

Another disadvantage is the difficulty of separating work and private life, especially if you do not have a separate office space.

3. Zakończenie (conclusion)

• Podsumowanie głównych punktów.
• Krótkie wyrażenie opinii (jeśli jest wymagane).
• Nie wprowadzaj nowych argumentów!

Przykład:

In conclusion, although working from home offers greater flexibility, it is not suitable for everyone. Personally, I believe that a hybrid model might be the best solution.

5. Jak planować esej?

Planowanie jest kluczowe – nie tylko pozwala uporządkować myśli, ale także pomaga uniknąć powtórzeń czy niejasności. Oto jak możesz zaplanować esej:

Krok po kroku:

1. Przeczytaj uważnie polecenie – zidentyfikuj temat i instrukcje.
2. Zaznacz kluczowe słowa – np. „advantages and disadvantages”, „your opinion”.
3. Zrób listę argumentów – za i przeciw.
4. Zdecyduj o strukturze – ile akapitów i w jakiej kolejności.
5. Zapisz kluczowe słowa lub zwroty – które planujesz użyć w każdym akapicie.

Przykładowy plan:

Część eseju	Zawartość
Wstęp	Parafraza tematu, ogólne wprowadzenie
Akapit 1	Argument „za” z przykładem
Akapit 2	Argument „przeciw” z wyjaśnieniem
Akapit 3	Własna opinia lub dodatkowy argument
Zakończenie	Podsumowanie, ewentualna opinia

6. Styl formalny – jak pisać?

Esej musi być napisany w stylu formalnym, co oznacza:

• Brak skrótów (np. zamiast don’t – do not),
• Unikanie osobistych zwrotów (zamiast I think, użyj It seems that),
• Brak kolokwializmów,
• Użycie strony biernej (jeśli to możliwe),
• Spójność i przejrzystość – użycie zwrotów łączących.

7. Pomocne zwroty i wyrażenia

Zwroty wstępne:

• It is widely believed that…
• Many people claim that…
• One of the most important issues today is…

Zwroty do wyrażania opinii:

• In my opinion…
• I strongly believe that…
• It seems to me that…

Zwroty wprowadzające argumenty:

• Firstly / Secondly / Finally
• One advantage of… is that…
• On the one hand… / On the other hand…

Zwroty kontrastujące:

• However,
• Nevertheless,
• In contrast,
• Although / Even though

Zwroty do wniosków:

• In conclusion,
• To sum up,
• All things considered,
• Taking everything into account,

8. Częste błędy

Unikaj typowych błędów:

• Pisanie nie na temat,
• Brak planu,
• Zbyt potoczny język,
• Zbyt krótkie (lub za długie) eseje – celuj w ok. 140–190 słów,
• Powtarzanie tych samych słów – używaj synonimów,
• Brak spójników i wyrazów łączących.

9. Przykładowe polecenie FCE

In your English class you have been talking about the environment. Now your teacher has asked you to write an essay.

Write an essay using all the notes and give reasons for your point of view.

Some people think the best way to protect the environment is to use public transport. Do you agree?

Notes:

– Pollution

– Traffic

– (your own idea)

10. Podsumowanie

Pisanie eseju na FCE to umiejętność, którą można opanować dzięki regularnej praktyce, dobremu planowaniu oraz znajomości typowej struktury i formalnego stylu. Kluczowe jest, aby:

• dokładnie przeczytać polecenie,
• zaplanować strukturę eseju,
• pisać spójnie, jasno i formalnie,
• stosować odpowiednie zwroty łączące i słownictwo,
• zostawić czas na korektę.

Pamiętaj – praktyka czyni mistrza. Im więcej esejów napiszesz przed egzaminem, tym większa szansa na sukces!

Powodzenia!